احادیثی درباره نماز ، نماز جماعت ، وضو ، اذان ، تسبیحات اربعه

^{احادیثی درباره نماز ، نماز جماعت ، وضو ، اذان و تسبیحات اربعه و راه های افزایش ثواب نماز}

^{اهمیت نماز (چرا باید نماز بخوانیم؟)}

^{* قرآن سوره عنکبوت (29) آیه 45: نماز، مانعی در برابر انجام فحشا و منکر است.}

^{* پیامبر (ص) فرمودند: فاصله کفر و بندگی ترک نماز است. بحار الانوار، ج ,82 ص 202 میزان الحکمه ، ج 5، ص 403}

^{* امام باقر (ع) فرمودند: اسلام بر پنج پایه بنا شده است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت اهل بیت (ع). بحارالانوار جلد 82 صفحه 234}

^{* پیامبر (ص) فرمودند: جایگاه نماز در دین، مانند جایگاه سر در بدن است. کنز العمال ، ج 7، حدیث 18972}

^{* امام صادق (ع): نخستین چیزی که در روز قیامت بنده برای آن مورد حسابکشی قرار می گیرد و به آن رسیدگی می کنند نماز است، اگر نمازش پذیرفته شد، سایر اعمالش نیز به تفضل (لطف) پذیرفته می شود، ولی هرگاه نمازش قبول نشد باقی اعمالش نیز مردود و بازگردانده خواهد شد. من لایحضرالفقیه جلد 1 صفحه 310}

^{* هدف از خواندن نماز: حضرت امام على فرمودند: اى خداى من! من نماز خود را در پیشگاه تو انجام دادم، اما این را مى دانم که تو نه نیازى بدان دارى و نه چشم امید و رغبتى به آن دوخته اى، بلکه من نماز را براى اطاعت تو و احترام به فرمان تو انجام مى دهم. بحارالانوار،ج80،ص38}

^{* هشام بن حکم از امام صادق (ع) پرسید: چرا نماز واجب شد، در حالی که هم وقت می گیرد و هم انسان را به زحمت می اندازد؟ امام فرمود: پیامبرانی آمدند و مردم را به آیین خود دعوت نمودند و عده ای هم دین آنان را پذیرفتند، امّا با مرگ آن پیامبران، نام و دین و یاد آنها از میان رفت. خداوند اراده فرمود که اسلام و نام پیامبر اسلام(ص) زنده بماند و این، از طریق نماز امکان پذیر است (بدون نماز به مرور زمان دین اسلام از بین خواهد رفت). شیخ صدوق ، علل الشرائع، انتشارات داورى ، چاپ اول، ج 2، ص 317. لازم به ذکر است نماز ورزش و تغذیه ی روح می باشد و همین طور که تغذیه جسم با وجود تکرار لازم است، نماز نیز برای پرورش روح و سوخت و ساز مواد زائد و رذائل اخلاقی لازم و واجب است و هر نمازی مانند یك پله از نردبان است كه با هر وعده، پله ای به خدا نزدیك تر می شویم و پله اول و آخر نردبان خیلی با هم متفاوتند (علت تکرار نماز).}

^{* امام صادق (ع) فرمودند: یک نماز واجب از بیست حج بهتر است، و یک حج از صدقه دادن خانه ای پر از طلا بهتر است، آنگونه که آن را صدقه دهند تا آنکه چیزی در آن نماند. بحارالانوار جلد 82 صفحه 227}

^{* امام صادق (ع) فرمودند:بهترین اعمال نزد خداوند، نمازاول وقت است پس از آن نیکی بر پدر و مادر، و سپس جهاد در راه خدا است .بحار الانوار، ج 3، ص 85}

^{* در احوال پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) آمده است: رسول خدا (ص) از منزلی کوچ نکرد، مگر آن که در آن، دو رکعت نماز خواند و فرمودند: تا این محل روز قیامت بر نماز خواندن من گواهی دهد. مستدرک الوسائل،ج8،ص245}

^{* علی (ع) در حال نماز: در جنگ صفین تیری بر ران مقدسش وارد شد، هرچه کردند در موقع عادی خارج نمایند از شدت درد و ناراحتی آن جناب نتوانستند، خدمت امام حسن (ع) جریان را عرض کردند، فرمود صبر کنید تا پدرم به نماز بایستد زیرا در آنحال چنان از خود بیخود می شود که به هیچ چیز متوجه نمی گردد، به دستور حضرت مجتبی (ع) در آنحال تیر را خارج کردند. بعد از نماز علی (ع) متوجه شد خون از پای مقدسش جاریست، پرسید چه شد؟ عرض کردند تیر را در حال نماز از پای شما بیرون کشیدیم. انوار نعمانیه صفحه 342 ، پند تاریخ جلد 5 صفحه 216}

^{* نماز و توبه: حضرت امام على(علیه السّلام) فرمودند گناهى که پس از آن، مهلت دو رکعت نماز گزاردن داشته باشم مرا اندوهگین نمی سازد. نهج البلاغه،ص416،کلمات قصارش299}

^{* کمک ملائکه به نمازگزار هنگام مرگ:امام صادق (ع) فرمودندهمانا ملک الموت شیطان را در دم مرگ از کسی که حافظ نماز است، دور می کند و شهادت بر وحدانیت (یگانگی) خدا و رسالت رسول خدا (ص) را در هنگام هولناک مرگ به او تلقین می کند (توفیق شهادتین پیدا می کند). وسائل الشیعه، ج 3، ص 19}

^{* اهمیت نماز جماعت: امام باقر علیه السلام از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل می فرماید که حضرتش فرمود هر که صدای اذان جماعت را بشنود و بدون هیچ عذری اجابت نکند نماز ندارد (نمازش مقبول نیست). وسائل الشیعه، ج 5، ص 375}

^{* نماز و وحدت اسلامی: امام صادق (ع) فرمودند کسی که در صف اول نماز جماعت اهل سنت شرکت نماید، مانند آن است که در صف اول پشت سر پیامبر (ص) نماز خوانده باشد.وسائل الشیعه ، ج 3، ص 381}

^{سبک شمردن نماز}

^{* قرآن آیات 4 و 5 سوره ماعون: وای بر نمازگزاران، آنان که نسبت به نماز سهل انگارند.}

^{* حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها از پدر بزرگوارش پرسید: پدرجان، یا رسول الله زنان و مردانی که نسبت به نماز بی اعتنا هستند و نماز را سبک می شمارند، چه عواقبی را در پیش دارند؟ رسول خدا (ص) فرمود: ای فاطمه جان هر کسی از مردان و زنان نمازش را سبک بشمارد، خداوند او را به پانزده بلا مبتلا می سازد. شش مورد در دنیا، سه مورد در وقت مرگ، و سه مورد آنها در قبر و سه مورد در قیامت}

^{الف) اما آن شش بلاهایی که در دنیا دامنگیرش می شود: 1- خداوند برکت را از عمرش می برد. 2- خداوند برکت را از رزقش می برد .3- خداوند عز و جل سیمای صالحین را از چهره اش محو می کند .4- هر عملی که انجام می دهد پاداش داده نمی شود . 5- دعایش به آسمان نمی رود.6- بهره ای از صالحین برای او نیست .}

^{ب) اما آن سه بلاهایی که هنگام مرگ گرفتارش خواهد شد: 1- ذلیل از دنیا می رود. 2- هنگام مرگ در حال گرسنگی خواهد بود . 3- تشنه از دنیا خواهد رفت، اگر چه آب نهرهای دنیا را به او بدهند .}

^{ج) اما آن سه بلایی که در قبر دامنگیرش می شود: 1- خداوند ملکی در قبر برای او می گمارد تا او را زجر دهد . 2- قبرش برای او تنگ خواهد شد . 3- گرفتار ظلمت و تاریکی قبر خواهد شد.}

^{د) اما آن سه بلایی که در روز قیامت گرفتارش خواهد شد: 1- خداوند ملکی را موکل می سازد تا او را با صورت بر زمین بکشد، در حالی که خلایق تماشا می کنند . 2- محاسبه اعمالش به سختی انجام می شود . 3- خدا به نظر لطف به او نمی نگرد و برای اوست عذاب دردناک.طرائف الحکم جلد 2 صفحه 450 نقل از مستدرک الوسائل}

^{* حضرت محمد (ص) فرمودند: کسی که نماز را بدون عذر بجا نیاورد تا وقتش بگذرد، اعمالش از بین میرود، سپس فرمود: فاصله بین بنده و کفر، ترک نماز است (یعنی کسی که نماز نخواند کافر محسوب می شود).بحارالانوار جلد 82 صفحه 202}

^{* پیغمبر اکرم (ص) در هنگام در گذشت خود فرمود: از من نیست کسی که نمازش را سبک شمارد و هم آن کسی که شرب خمر نماید در حوض کوثر بر من وارد نخواهد شد، نه به خدا سوگند وارد نمی شود!. وافی جلد 2 صفحه 12 و 13 ، پند تاریخ جلد 5 صفحه 240}

^{* استاد مطهری در کتاب آزادی معنوی مینویسد: امام صادق علیه السلام در لحظات آخر عمرشان فرمودند تمام خویشان نزدیک مرا بگویید بیایند بالای سر من حاضر شوند سپس رو کردند به جمعیت و همین یک جمله را فرمودند و جان به جان آفرین تسلیم کردند:اِنَّ شَفاعَتَنا لا تَنالُ مُستَخِفّاً بِالصَّلوةِ هرگز شفاعت ما به مردمی که نماز را سبک بشمارند نخواهد رسید.}

^{پاکیزگی و نظافت هنگام نماز}

^{* امام رضا(ع) فرموده اند: پاکیزگی و نظافت از اخلاق انبیاست. بحارالأنوار، ج 78، ص 335}

^{* حضرت امام حسن(علیه السّلام) هنگام نماز بهترین جامه هایش را می پوشید.وسائل الشیعه،ج3،ص331}

^{* پیامبر اسلام (ص) فرموده اند: خدای متعال دو ركعت نماز با مسواک را بیشتر از هفتاد ركعت بدون مسواک دوست دارد. بحارالانوار ج 76 ص 137 ، مكارم الاخلاق ص 51}

^{* امام صادق (ع) می فرماید: در مسواک زدن، دوازده ویژگی است: از سنّت پیامبر(ص) است، موجب پاکی دهان است، نورِ دیده را جلوه گر می کند، خداوند را راضی می نماید، دندان ها را سفید می کند، زردی یا پوسیدگی دندان را زایل می نماید، لثه را محکم می سازد، اشتهای به غذا را زیاد می کند، بَلغَم را از بین می برد، حافظه را افزایش می دهد، ثواب ها را چند برابر می کند و ملائکه را شاد می گرداند. الخصال، ص 481}

^{* امام صادق علیه السلام میفرمایند: دو رکعت نماز که با بوی خوش گزارده شود، بهتر است از هفتاد رکعت که بدون بوی خوش بگزارند (در روایات برای خانم ها هنگام مواجهه با نامحرم نهی شده است). ثواب الأعمال، ص 362}

^{* امام علی علیه السلام فرمودند: دو ركعت نماز با انگشتر عقیق بهتر است از هزار ركعت، كه با آن نباشد. حلیة المتقین علامه مجلسی انتشارات پیمان چاپ ششم 1382 صفحات 28 تا 32}

^{* از امام صادق علیه السلام نقل شده است: هیچ دستی که برای دعا به سوی خدا بالا می رود، محبوب تر از دستی که در آن انگشتر عقیق باشد، نیست.وسائل الشیعه، ج7، ص144، باب66 ، (یاقوت، فیروزه، در نجف و زمرد نیز مستحب است.)}

^{احادیثی درباره راه های افزایش ثواب نماز، وضو و نماز جماعت}

^{* امام صادق (علیه السلام) فرمود: تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها) در هر روز، به دنبال هر نماز، نزد من از هزار رکعت نماز (مستحبى) در هر روز، محبوبتر است.تسبیحات حضرت زهرا ص 15}

^{* حضرت محمد (ص) فرمودند: پس از نماز گزاردن منتظر وقت نماز دیگر بودن گنجی از گنجهای بهشت است. وافی جلد 2 باب فضل الصلوة صفحه 10}

^{* امام صادق (ع) :سجده بر تربت امام حسین (ع) هفت پرده و مانع را می شکافد.بحار الانوار، ج ,101 ص 135}

^{* امام صادق علیه السلام سجده نمی کردند مگر بر تربت امام حسین (ع).شیخ طوسی فی مصباحه 677}

^{* رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: اگر توانستی شب و روز با وضو باشی این کار را انجام بده، زیرا اگر در حال وضو از دنیا بروی شهید خواهى بود.بحارالانوار ج 77(80) ، ص 305}

^{* پیامبر (ص) فرمودند: هرکس هنگام وضو ذکر خدا را بگوید، تمام بدنش پاک گردیده است.بحارالأنوار ج٬80 ص314 ؛کسی که با وضو بخوابد بسترش برای او مسجد می شود و ثواب کسی را دارد که تا صبح به نماز مشغول بوده، ولی کسی که بدون وضو خوابيد در بسترش مانند مرداری تا صبح می ماند. مستدرک الوسائل: ج٬1 ص 42}

^{* ابوسعید خدری گفت: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) در نماز، قبل از مشغول شدن به خواندن قرائت، «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» می گفتند. نماز و عبادت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم)،ص56}

^{* اهمیت مکث بعد از هر آیه برای فهم بیشتر و ارتباط بهتر با خدا:رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) هنگام خواندن سوره «قل هو الله احد» بعد از هر آیه مکث می فرمودند.سنن النبی،ص377}

^{* اهمیت اذان و اقامه قبل از نماز: كسی كه ده سال اذان بگوید خداوند او را در قبه یا در درجه حضرت ابراهیم ساکن میسازد. آن پیامبر بزرگی که بنای بیت الله یا تعمیر آن به دست او بود، خداوند مقام مؤذّن را در رتبه و درجه آن حضرت قرار داده است.بحار، چاپ بیروت ج 81، ص 124}

^{* امام صادق (ع) فرمودند: هر کس که نماز را با اذان و اقامه بخواند، دو صف از فرشتگان در پشت سرش نماز می گزارند، و کسی که نماز را با اقامه تنها بخواند یک صف از فرشتگان در پشت سرش نماز می خوانند و اندازه صف به قدر میان مشرق و مغرب است .محجة البیضاء، ج 1، ص .338 ثواب الاعمال ، ص 59}

^{* پیامبر (ص) فرمودند: کسی که اذان بگوید، و به خداوند توجه داشته باشد، خداوند به او ثواب چهل هزار شهید و چهل هزار راستگو را عطا می کند و چهل هزار از امت گناهکاران شامل شفاعتش گردیده و داخل بهشت می شوند.بحار الانوار، ج ,84 ص 130}

^{* پیامبر (ص): کسی که محافظت و مداومت بر صف اول و تکبیر اول نماید، و مسلمانی را اذیت نکند، خداوند به او اجری معادل اجری که مؤذن در دنیا و آخرت دریافت می کند، عطا خواهد کرد.وسائل الشیعه ، ج 5، ص 387 . * هر كس آیة الكرسى را بعد از هر نماز واجب بخواند، نمازش قبول گردد و در امان خدا باشد و خدا او را از بلاها و گناهان نگاه دارد. مصابیح الدّجى، ص 1012 . به خواندن 3 صلوات بعد نماز هم زیاد توصیه شده.}

^{* پیامبر (ص): همانا خداوند به سه گروه وعده داد، بدون حساب وارد بهشت شوند، و هر یک از این سه گروه (روز قیامت) می توانند هشتاد هزار نفر را شفاعت کنند و آنها عبارتند از: 1- مؤذن 2- امام جماعت 3- کسی که وضو بگیرد، سپس داخل مسجد شود و نماز را به جماعت به جا آورد.مستدرک الوسائل ، ج 1، ص 488}

^{* رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره اهمیت جماعت، فرمود: یک نماز با جماعت، بهتر از چهل سال نماز فرادی در خانه است، پرسیدند: آیا یک روز نماز؟ فرمود: بلکه یک نماز. مستدرک الوسائل، ج 1، ص 488}

^{* پیامبر اسلام(ص) میفرمایند: کسی که به سمت مسجدی از مساجد حرکت کند، به هر قدمی که در راه رسیدن به مسجد بر می دارد، ده حسنه برای او نوشته میشود و ده گناه و زشتی از او محو و نابود می گردد. همچنین کسی که بر نماز جماعت خود پایدار و ثابت قدم باشد چون برق زودگذر و جهنده به همراه گروهى از سبقت گیرندگان، از پل صراط عبور می کند و صورتش روشن تر از ماه شب چهارده خواهد بود و برای هر روز و شبی که در آن بر خواندن نماز به جماعت اصرار ورزد، ثواب شهید را خواهد داشت. همچنین کسی که بر خواندن نماز در صف اول اصرار ورزد، به مانند مؤذّن اجر خواهد داشت و خداوند در بهشت به او مانند ثواب مؤذّن را اعطا خواهد کرد.شیخ صدوق، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص 291، دار الشریف الرضی للنشر، قم، چاپ دوم، 1406 ق}

^{* پیامبر اکرم(ص) فرمودند: سه چیز است که اگر امّت من منافع و ثواب آن را میدانستند، براى دست یافتن به آن، به سوى هم تیر اندازى میکردند (کنایه از این که با هم نزاع میکردند): اذان گفتن، زود رفتن به نماز جمعه، و قرار گرفتن در صف اول نماز جماعت. محدث نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 6، ص 460، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، 1408ق}

^{* امام موسی بن جعفر علیه السلام فرمود: نماز در صف اول جماعت همانند جهاد در راه خداوند متعال است.وسائل الشیعه/ج 5/ص 387 . لازم به ذکر است با توجه به روایات به صورت کلی، ایستادن در طرف راست صفها از طرف چپ افضل است و نماز در صف اول مانند نماز پشت سر پیامبر(ص) است.}

^{* تعداد حاضران در نماز جماعت، هر چه بیشتر باشد نزد خدا محبوب تر و پاداش آن بیشتر است: اگر مأموم یک نفر باشد فضیلت نماز ۱۵۰ برابر و اگر دو نفر باشند ۶۰۰ برابر است و چنانچه از ده نفر فزونتر شوند پاداش چنین نمازی را جز خدا نمیداند. کنزالعمال، ج۸، ص۲۵۸، مستدرک الوسائل، ج۱، ص۴۸۷، رساله حضرت امام خمینی، مسئله ۱۴۰۰}

^{* از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل است که فرمود: هر کس نماز صبح را به جماعت به جا آورد سپس تا طلوع خورشید به ذکر خداوند بی نیاز و بلند مرتبه پردازد در بهشت هفتاد درجه خواهد داشت و مابین هر درجهای به اندازهای است که اسب دونده عالی و خوش تربیت هفتاد سال بتازد و کسی که نماز ظهر را به جماعت بخواند در بهشت جاوید، پنجاه درجه خواهد داشت و فاصله بین درجات او به اندازه تاختن پنجاه ساله اسب عالی خواهد بود و هر کس نماز عصر را به جماعت بخواند ثواب آزاد کردن هشت نفر از فرزندان اسماعیل را خواهد داشت که هر یک از آنها صاحب خانهای باشند. و کسی که نماز مغرب را به جماعت بخواند گویا یک حج و یک عمره مقبول به جا آورده است و هر کس نماز عشاء را به جماعت بخواهد مانند این است که شب قدر را شب زندهداری نموده است. مالی شیخ صدوق، ص 41؛ بحار، ج 85، ص 436}

^{آداب و شرایط قبول شدن نماز}

^{* پیامبر (ص) فرمودند: برای بنده از نمازش آن مقدار نوشته می شود که به آن توجه کرده است. بحار الانوار، ج ,84 ص .237 اصول وافی ، ج 2، ص 105و نیز فرموده اند دو رکعت نماز سبک، در صورتی که همراه با تفکر و اندیشه باشد، بهتر از عبادت سراسر یک شب است .بحار الانوار، ج ,84 ص .240 میزان الحکمه ، ج 5، ص 391}

^{* پیامبر (ص) فرمودند: نماز کسی کامل نمی شود مگر با پرداخت زکات .بحار الانوار، ج ,96 ص 29}

^{* امام صادق (ع)فرمودند: نماز با صلوات و روزه با زکات فطره کامل می شود. وسائل الشیعه ، ج 6، ص 221}

^{* طبرسی از ابن مسعود روایت کرده گفت پیغمبر اکرم (ص) میفرمود: نماز نیست برای کسی که اطاعت و فرمانبردار نماز نباشد و اطاعت آن باز ایستادن از فحشاء و منکر است و هر کس نماز به جا آورد و اعمال شایسته از او سر بزند ولی مرتکب معاصی بشود نماز او بر طریقی که پروردگار وصف فرموده نیست، اگر توبه کند و ترک معاصی بنماید شاید (در صورتی که توبه اش قبول شود) نماز به حال او سودی بخشد و الا نفعی به او نرساند. تفسیر جامع جلد 5 صفحه 223}

^{* امام صادق (ع): به رکوع و سجده های طولانی افراد نگاه نکنید، زیرا ممکن است به آن عادت کرده باشند و برای او یک امر عادی شده باشد، و اگر آن را ترک کنند وحشت کنند، بلکه راستگویی و امانتداری او را بنگر.تفسیر نور الثقلین ، ج 1، ص .496 اصول کافی ، ج 2، ص 105، (منظور نمازگزاری است که از روی عادت نماز بخواند و فرمانبردار نماز نباشد.)}

^{* حضرت محمد (ص): نمازهایتان را ضایع نکنید زیرا هرکه نمازش را ضایع گرداند با قارون و هامان محشور شود و حق است بر خدا که او را با منافقین داخل آتش (دوزخ) نماید، پس وای بر کسی که بر نماز خود و سنت پیغمبرش محافظت نکند. عیون الاخبار الرضا باب سی ام حدیث 46}

^{* از حضرت صادق (ع) روایت شده که فرمودند هر که می خواهد بداند که نمازش قبول شده یا خیر باید دقت و ملاحظه به حال خود کند و ببیند نمازش او را از منکر و فحشاء باز داشته است یا نه به نسبتی که او را از اعمال ناشایسته منع کرده باشد همان اندازه نمازش قبول پیشگاه خداوند واقع گردیده. تفسیر جامع جلد 5 صفحه 223}

^{* غیبت مانع قبولی نماز: پیامبر (ص) فرمودند هر کس غیبت مرد یا زن مسلمانی را کند، تا چهل شبانه روز نماز و روزه اش پذیرفته نیست، مگر این که غیبت شونده او را ببخشد. بحار الانوار، ج ,75 ص 258}

^{* از حضرت امام رضا (ع) پرسیدند آداب نماز (کامل) چیست؟ فرمود: (نمازی است که) با حضور قلب و فراغت اعضا و انکسار و فروتنی در حضور خداوند تبارک و تعالی باشد. بهشت را در طرف راستش، و آتش جهنم را در طرف چپش، و صراط را پیش روی خود و خداوند را در مقابل خود ببیند.البحار 84/246}

^{منابع: دانشنامه اسلامی ، پایگاه اینترنتی احادیث ، سایت fazellankarani ، سایت تبیان ، سایت حوزه ، سایت ahlolbait ، سایتت islamquest، سایت ez12.persianblog، سایت hrm.nioc}

^{التماس دعا}